Yerli ve Milli Parti Gelibolu İlçe Başkanı ve Stratejik Sistem Mimarı / Yazar Levent Zebek açıklamada bulundu. Zebek’in açıklamaları şöyle: Bir tarafta maaşıyla ay sonunu getiremeyen emekliler, geçim mücadelesi veren..
Yerli ve Milli Parti Gelibolu İlçe Başkanı ve Stratejik Sistem Mimarı / Yazar Levent Zebek açıklamada bulundu.
Zebek’in açıklamaları şöyle: Bir tarafta maaşıyla ay sonunu getiremeyen emekliler, geçim mücadelesi veren işçiler ve geleceğinden endişe eden gençler… Diğer tarafta yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiren fon krizi, milyarlarca liralık işlemler ve kamu görevlilerine kadar uzanan usulsüzlük iddiaları. Devletin görevi, güçlü olanı korumak değil, vatandaşın hakkını korumaktır. Çünkü milletin parasının hesabı sorulamıyorsa mesele yalnızca ekonomi değil; adalet, güven ve siyasi sorumluluk meselesidir.
Bir Tarafta Geçim Mücadelesi, Diğer Tarafta Milyarlar
Bir emekli düşünün…
Yıllarca çalışmış, üretmiş, vergisini ödemiş, ülkesine hizmet etmiş. Şimdi aldığı emekli maaşıyla kirasını mı ödeyeceğini, elektrik faturasını mı yatıracağını, yoksa mutfağına ekmek mi götüreceğini hesaplıyor.
Bir asgari ücretli düşünün…
Sabahın karanlığında evinden çıkıyor, akşam yorgun argın dönüyor. Ay boyunca çalışıyor ama maaşı daha cebine girmeden kira, faturalar ve temel ihtiyaçlar arasında eriyip gidiyor.
Bir anne düşünün…
Markette çocuğunun istediği bir ürünü alamadığı için gözlerini kaçırıyor.
Bir baba düşünün…
Ailesinin ihtiyaçlarını karşılayamadığında duyduğu çaresizliği kimseye belli etmemeye çalışıyor.
İşte bu insanların yaşadığı ülkede, milyarlarca liralık fon işlemleri üzerinden rüşvet, piyasa manipülasyonu ve kamu görevlilerinin olası usulsüzlüklerine ilişkin soruşturmalar gündeme geliyor.
İnsan ister istemez soruyor:
Vatandaşın bir kuruşunun hesabını yapan devlet, milyarlarca liralık işlemler gerçekleşirken neredeydi?
Devletin Görevi Vatandaşı Korumak Değil mi?
Bir devletin varlık nedeni yalnızca vergi toplamak, kanun çıkarmak veya kamu kurumlarını yönetmek değildir.
Devletin temel sorumluluklarından biri, vatandaşın haklarını korumak, kamu kaynaklarını adaletli kullanmak ve ekonomik düzenin güvenilirliğini sağlamaktır.
Vatandaş vergisini zamanında ödemediğinde gecikme faiziyle karşılaşır. Küçük bir esnaf yükümlülüğünü yerine getirmediğinde yaptırımlarla yüzleşebilir.
Peki milyarlarca liralık finansal işlemlerde usulsüzlük şüphesi ortaya çıktığında aynı hassasiyet gösteriliyor mu?
Denetim kurumları riskleri zamanında tespit edebiliyor mu?
Tespit edilen riskler hakkında gerekli işlemler gecikmeden yapılıyor mu?
Daha da önemlisi, denetim mekanizmaları siyasi veya ekonomik nüfuz sahibi kişilere karşı da aynı bağımsızlıkla çalışabiliyor mu?
Hukuk, yalnızca güçsüzler karşısında güçlü olduğunda adalet üretmez. Gerçek adalet, gücü elinde bulunduranların da aynı kurallara tabi olmasıyla mümkündür.
Fon Krizi Bize Ne Anlatıyor?
2026 yılında yaşanan fon krizinde Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verildi. Açıklanan verilere göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyordu.
Sonraki süreçte milyarlarca liralık ödemeler gerçekleştirildi. Rüşvet, piyasa manipülasyonu ve çeşitli usulsüzlük iddialarıyla ilgili soruşturmalar kamuoyunun gündemine taşındı.
Burada önemli bir ayrımı yapmak gerekiyor: Fonların tasfiye edilmesi, bütün yatırımcıların parasını kaybettiği anlamına gelmiyor. Yapılan ödemelerin tamamının Hazine tarafından karşılandığı da kanıtlanmış değil.
Ancak bu durum, denetim sorumluluğuna ilişkin soruları ortadan kaldırmıyor.
Yatırımcıların ne kadarının alacağını tamamen tahsil ettiği, varsa gerçekleşmiş zararların büyüklüğü, ödemelerin hangi kaynaklardan karşılandığı ve hukuka aykırı kazanç elde edildiği kanıtlanan kişilerden ne kadar tahsilat yapıldığı kamuoyuna açık ve denetlenebilir biçimde anlatılmalıdır.
Çünkü bir krizin sona ermesiyle o krizin hesabının verilmesi aynı şey değildir.
Asıl mesele, bu büyüklükteki risklerin nasıl oluştuğu, kimler tarafından görüldüğü ve erken uyarı sistemleri, değiştirilmeye karşı korunan dijital kayıtlar ve bağımsız denetim mekanizmalarıyla neden zamanında önlenemediğidir.
Yandaşlık İddiası Varsa, Soruşturma Kapıda Durmamalı
Kamuoyunda en fazla güvensizlik yaratan düşüncelerden biri, siyasi veya ekonomik güce yakın kişilerin gerektiğinde korunabileceği endişesidir.
Fon krizine ilişkin soruşturmaların eski üst düzey kamu görevlilerine ve siyasi geçmişi bulunan isimlere uzanması, bu endişelerin neden ciddiyetle ele alınması gerektiğini gösteriyor.
Elbette hakkında soruşturma yürütülen herkes suçlu değildir. Suçluluğu kesinleşmemiş kişileri mahkûm etmek de adalet değildir.
Fakat masumiyet karinesi, soruşturmanın sınırlandırılması veya nüfuz sahibi kişilerin denetim dışında bırakılması için gerekçe olamaz.
Bir soruşturma hangi makama, hangi kuruma veya hangi siyasi çevreye uzanırsa uzansın, hukukun gerektirdiği şekilde devam edebilmelidir.
Riskler önceden biliniyor muydu?
Biliniyorsa hangi tedbirler alındı?
Herhangi bir kamu görevlisi yetkisini özel çıkarlar için kullandı mı?
Soruşturmaların üst makamlara ulaşmasını engellemeye yönelik bir müdahale oldu mu?
Bunlar bugün herkes hakkında kanıtlanmış suçlar değildir. Fakat cevaplandırılması gereken ciddi denetim sorularıdır.
Devletin itibarı, yanlışları gizlemekle değil, yanlış yapan kim olursa olsun hukukun karşısına çıkarabilmekle korunur.
Devletin kaybedebileceği En Büyük Servet, Vatandaşın Güvenidir
Bir devlet ekonomik krizlerden çıkabilir. Kaybedilen paralar zamanla yeniden kazanılabilir. Bozulan ekonomik dengeler doğru politikalarla onarılabilir.
Fakat vatandaşın adalete ve devlet kurumlarına duyduğu güven sarsıldığında, bu kaybın telafisi çok daha zor olur.
Çünkü güven, bir toplumun görünmeyen sermayesidir.
Bir vatandaş, kendisinden vergi isteyen devletin topladığı kaynakları adaletle yönettiğine inanmak ister.
Kendisinden fedakârlık bekleyen yöneticilerin de aynı sorumluluk anlayışıyla hareket ettiğini görmek ister.
Ancak vatandaş ekonomik zorluklarla mücadele ederken, kamu gücünün bazı kişilere ayrıcalık sağlamak için kullanılmış olabileceğine ilişkin iddialar cevapsız kalırsa toplumda tehlikeli bir düşünce gelişebilir:
“Kurallar yalnızca bize mi uygulanıyor?”
İşte bir devletin en fazla önem vermesi gereken soru budur.
Çünkü vatandaşın devlete güvenmediği bir yerde yalnızca ekonomi değil, toplumsal dayanışma, hukuk düzeni ve ortak gelecek duygusu da zarar görür.
Devletin kasasındaki para yeniden kazanılabilir; fakat milletin kaybedilen güvenini geri kazanmak çok daha büyük bir sorumluluk gerektirir.
Hazine Milletin Emanetidir, Kimsenin Şahsi Kasası Değil
Devletin hazinesinde bulunan para, herhangi bir siyasi partinin, yöneticinin veya çıkar grubunun özel mülkü değildir.
O kaynakların arkasında işçinin emeği, esnafın alın teri, çiftçinin üretimi ve milyonlarca vatandaşın ödediği vergiler vardır.
Bu nedenle kamu kaynaklarının usulsüz biçimde belirli çevrelere aktarılması ihtimali bile son derece ciddi bir araştırmayı gerektirir.
Ancak fon krizinde Hazine kaynaklarının doğrudan belirli kişilere aktarıldığını söyleyebilmek için ödeme kaynaklarının, fon hareketlerinin ve kamu maliyesine yansıyan gerçek yükün belgelerle ortaya konulması gerekir.
İddia ile ispat arasındaki farkı korumak, hesap sorulmasını zayıflatmaz; aksine güçlendirir.
Çünkü gerçek hesaplaşma, söylentilerle değil, saklanamayacak belgelerle yapılır.
Kazanç Özel, Zarar Kamusal Olamaz!
Bir ülkede ekonomik kazanç belirli kişi veya çevrelerde toplanırken, ortaya çıkan zararların toplumun üzerine bırakılması adalet açısından ciddi bir sorundur.
Fon krizinde de cevaplanması gereken temel sorulardan biri budur.
Yatırımcılara yapılan ödemeler hangi kaynaklardan karşılandı?
Fonların gerçek zararları ne kadar?
Haksız kazanç elde edildiği kanıtlanan kişilerden bu kazançların geri alınması için hangi işlemler yapıldı?
Kamu kaynakları kullanıldıysa bunun miktarı ve hukuki gerekçesi nedir?
Bu soruların cevabı açıkça verilmelidir.
Çünkü vatandaşın ödediği vergiler, hukuka aykırı kazançların karşılıksız biçimde güvence altına alınacağı bir kaynak olarak görülemez.
Öte yandan mağdur yatırımcıların haklarının korunması da devletin sorumlulukları arasındadır.
Burada amaç mağduru cezalandırmak değil, varsa haksız kazancı elde edenlerle zararın oluşmasında hukuken sorumluluğu bulunanların hesap vermesini sağlamaktır.
Adalet, yalnızca suçluyu cezalandırmak değildir. Haksız kazancı geri almak, mağdurun hakkını korumak ve aynı yanlışın yeniden yaşanmasını önlemektir.
Hükümetin Sorumluluğu Nerede Başlar?
Bir ülkede ekonomik düzeni yönetmek, yalnızca büyüme rakamlarını açıklamak veya enflasyonla mücadele etmek değildir.
Finansal sistemin güvenilirliğini sağlamak, denetim kurumlarının bağımsız çalışabileceği koşulları oluşturmak ve kamu kaynaklarının korunmasını gözetmek de siyasi yönetimin sorumlulukları arasındadır.
Bir finansal kriz ortaya çıktığında yalnızca işlemleri gerçekleştirenlerin değil, bu işlemleri denetlemekle görevli kurumların kararlarının da incelenmesi gerekir.
Hükümetin doğrudan bir usulsüzlüğe karıştığının kanıtlanması başka, denetim politikalarının siyasi sorumluluğunun tartışılması başka bir konudur.
Hükümet, krizden önce hangi risk uyarılarının yapıldığını, bunların nasıl değerlendirildiğini ve hangi önlemlerin alındığını açıklayabilmelidir.
Çünkü demokratik yönetimlerde hesap verebilirlik yalnızca suç işleyenlerle sınırlı değildir; kamu gücünü kullananların görevlerini nasıl yerine getirdiğini açıklamasını da gerektirir.
Devlet yönetiminde sorumluluk, yalnızca başarıları sahiplenmek değil, ortaya çıkan sorunların nedenlerini de açıklayabilmektir.
Asıl Soru: Denetleyenleri Kim denetliyor?
Bugün Türkiye’nin ihtiyacı yalnızca yeni cezalar, yeni kurumlar veya yeni yönetmelikler değildir.
Denetim sisteminin kendisinin de denetlenebildiği, uyarıların kaybolmadığı ve kararların geriye dönük olarak incelenebildiği bir kamu yönetimi mimarisine ihtiyaç vardır.
Yıllardır üzerinde çalıştığım Türkiye Ulusal Dijital Ekonomi Sistemi (TUDES) kapsamında savunduğum Denetimin Denetimi yaklaşımının temelinde de bu düşünce bulunuyor.
Bir sistem düşünün…
Şüpheli finansal hareketleri zamanında tespit edebiliyor.
Denetim kurumlarına yapılan uyarıların ne zaman ulaştığını güvenli dijital kayıtlarla belgeliyor.
Hangi görevlinin hangi kararı verdiğini, hangi işlemin neden geciktiğini yetkili denetime açık hale getiriyor.
Böylece yalnızca usulsüzlüğü yapanlar değil, gerekli önlemleri almayanların olası sorumlulukları da araştırılabiliyor.
Bu yaklaşımın amacı insanları peşinen suçlamak değil, kurumların hesap verebilirliğini artırmaktır.
TUDES’in temel düşüncesi şudur:
Reform yetmez, mimari gerekir.
Çünkü kişilerin değişmesi tek başına yeterli olmayabilir. Asıl önemli olan, kim görevde olursa olsun aynı denetim ve hesap verebilirlik kurallarının işlemesidir.
Bu mimarinin hayata geçirilmesi; güçlü bir hukuki altyapı, bağımsız denetim, teknolojik kapasite ve kararlı bir kamu yönetimi anlayışıyla mümkündür.
TUDES projesinin mimari yaklaşımını daha ayrıntılı incelemek isteyenler, TUDES: Yeni Nesil Devlet Mimarisi adlı kitabıma “Google Play Kitaplar üzerinden” (https://play.google.com/store/books/details?id=FvPSEQAAQBAJ) ulaşabilirler.
Devletin Gücü Vatandaşa Değil, Adaletsizliğe Yetmeli
Bir ülkede vatandaşın cebindeki son kuruşun hesabı yapılırken, milyarlarca liralık işlemlerin hesabı sorulamıyorsa orada cevaplandırılması gereken ciddi sorular vardır.
Bir emekli ay sonunu getiremiyorsa…
Bir işçi çalıştığı halde ailesinin ihtiyaçlarını karşılayamıyorsa…
Bir genç geleceğini kendi ülkesinde kurmakta zorlanıyorsa…
Devletin öncelikleri ve kamu kaynaklarının nasıl yönetildiği daha fazla önem kazanır.
Vatandaş devletten ayrıcalık istemiyor.
Kimsenin kendisinden üstün tutulmamasını istiyor.
Ödediği vergilerin doğru kullanılmasını, ekonomik düzenin güvenilir olmasını, yanlış yapanların kimliklerine bakılmadan hesap vermesini istiyor.
Vatandaş artık yalnızca kimin suçlu olduğunu değil, kimin zamanında görevini yapmadığını, kimin görmezden geldiğini ve bu ülkenin kaynaklarının kimlerin elinde, hangi gerekçelerle kullanıldığını da bilmek istiyor.
Çünkü hesap vermeyen bir yönetim anlayışında sorun yalnızca kaybolan para değil, kaybolan adalettir.
Bugün fon krizinde cevap bekleyen soru yalnızca kimin ne kadar para kazandığı veya kaybettiği değildir.
Asıl soru şudur:
Devletin denetim gücü, vatandaşın hakkını korumak için mi kullanıldı; yoksa bazı kişilerin çıkarlarını korumaya yönelik bir müdahale veya ihmal yaşandı mı?
Bunun cevabı siyasi söylemlerle değil, bağımsız soruşturmalarla, belgelerle ve kamuoyuna verilen açık hesaplarla ortaya çıkmalıdır.
Çünkü bir devletin gerçek büyüklüğü, ne kadar vergi topladığıyla veya ne kadar güçlü olduğunu anlattığıyla ölçülmez.
Gerçek büyüklük, en güçsüz vatandaşının hakkını en güçlü kişinin karşısında da koruyabilmesidir.
Ve unutulmamalıdır:
Milletin parası emanettir. Emanetin sahibi millettir. O emaneti yöneten herkes de millete hesap vermekle yükümlüdür.
KAYNAKLAR VE RESMÎ BELGELER
1. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) – 17 Eylül 2026 Fon Tasfiye Kararları
Yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiye sürecine ilişkin kararlar.
“TRT Haber – SPK’nın 131 Fon Hakkındaki Kararları” (https://www.trthaber.com/haber/ekonomi/spk-131-yatirim-fonunda-tasfiye-surecini-baslatti-2-banka-yetkilendirdi-957225.html)
2. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) – 23 Eylül 2026 Yatırımcı Sayısı Açıklaması
Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre tasfiye kapsamındaki fonlarda 455.758 tekil yatırımcı bulunduğuna ilişkin açıklama.
“Diken – 131 Fonda 455.758 Yatırımcı” (https://www.diken.com.tr/tasfiye-edilen-131-fon-455-bin-758-kisi-yatirim-yapmis/)
3. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) – 27 Ekim 2026 Tasfiye ve Ödeme Esasları
7596 sayılı Kanun kapsamında yatırımcılara yapılacak ara ve nihai ödemeler ile tasfiye süreçlerini düzenleyen resmî açıklama.
“SPK – 27 Ekim 2026 Resmî Basın Duyurusu” (https://www.spk.gov.tr/duyurular/basin-duyurulari/2026/basin-duyurusu_27102026)
4. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı – 28 Ekim 2026 Fon Koordinasyon Kurulu Açıklaması
Tasfiye sürecindeki fon sayısı, yatırımcı hesaplarına yapılan ödemeler ve devam eden mali incelemeler hakkında açıklama. Bildirilen verilere göre 71.899 hesaba toplam 68 milyar TL tutarında ayni ve nakdi ödeme yapılmıştır.
“Anadolu Ajansı – Fon Koordinasyon Kurulu Açıklaması” (https://www.xn--anadoluajans-d5b.gov.tr/tr/gundem/iletisim-baskanligindan-8-fon-koordinasyon-kurulu-toplantisina-iliskin-aciklama/4103674)
5. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası – Hukuk Devleti ve Siyasi Sorumluluk
Anayasa’nın 2, 10, 105 ve 116. maddeleri; hukuk devleti, kanun önünde eşitlik, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve seçimlerin yenilenmesine ilişkin hükümler.
“Anayasa Mahkemesi – Türkiye Cumhuriyeti Anayasası” (https://anayasa.gov.tr/tr/mevzuat/anayasa/)
6. Levent ZEBEK – TUDES: Yeni Nesil Devlet Mimarisi
Kamu yönetiminde dijital dönüşüm, hesap verebilirlik, şeffaflık ve Denetimin Denetimi yaklaşımına ilişkin proje çalışması.
“Google Play Kitaplar – TUDES: Yeni Nesil Devlet Mimarisi” (https://play.google.com/store/books/details?id=FvPSEQAAQBAJ)
