Türkiye Yaşlanan ve Küçülen Bir Topluma Dönüşüyor

Ä°LKE Ä°lim Kültür EÄŸitim Vakfı, “Toplumun Görünümü” araÅŸtırma dizisinin beÅŸinci raporu olan “Toplumun Görünümü 2025: Demografik ve Toplumsal Dönüşüm”ü kamuoyuyla paylaÅŸtı. TODAM (Toplumsal Düşünce ve AraÅŸtırmalar Merkezi) tarafından hazırlanan rapor; nüfus, hane halkı ve aile, saÄŸlık ve yaÅŸlanma, eÄŸitim, ekonomi, çalışma hayatı, refah ve eÅŸitsizlik, göç, hukuk, kültür-sanat ile çevre ve enerji olmak üzere 11 ayrı alanda Türkiye’nin geçirdiÄŸi dönüşümü TÜİK’in kamuya açık verileri ışığında ele alıyor.

Doğurganlık düşüyor, nüfus yaşlanıyor

Raporun editörü Marmara Ãœniversitesi Öğretim Ãœyesi Prof. Dr. Mehmet Fatih Aysan, Türkiye’nin doÄŸurganlık hızının tarihinin en düşük seviyelerine gerilediÄŸini vurguluyor. Rapora göre Türkiye, Ukrayna, Arjantin, Åžili, Çin ve Güney Kore gibi doÄŸurganlığı hızla düşen ülkeler arasında yer alıyor.

Aktif yaÅŸlanma endeksi Türkiye’de 30, Avrupa BirliÄŸi ortalamasında ise 37 civarında. Aysan, bu farkın “yaÅŸlanan toplumun ihtiyaçları üzerine daha fazla politika üretmemiz gerektiÄŸini gösterdiÄŸini” belirtiyor.

Haneler küçülüyor, tek kişilik haneler hızla artıyor

Ortalama hane halkı büyüklüğü 2010’ların başındaki 3,8 seviyesinden günümüzde 3,08’e geriledi; buna karşılık toplam hane sayısı arttı. Tek kiÅŸilik hanelerin oranı 2014-2025 arasındaki 11 yılda yüzde 14’ten yüzde 21’e yükseldi. Aynı dönemde çekirdek ailenin oranı yüzde 45’lerden yüzde 37’ye, geniÅŸ ailenin oranı ise yüzde 16’dan yüzde 13’e düştü.

Ä°lk evlenme yaşı kadın ve erkekte 30’lu yaÅŸlara ulaÅŸmış durumda; eÄŸitimli bireylerde bu yaÅŸ daha da yükseliyor. Rapor, bunun doÄŸurganlığı etkileyen önemli bir etken olduÄŸuna dikkat çekiyor.

EÄŸitimde belirgin iyileÅŸme

Rapor, eÄŸitim göstergelerinde dikkat çekici bir iyileÅŸmeye iÅŸaret ediyor. Lisans mezunlarının oranı 2008’de yüzde 9 iken yüzde 21’e, lise mezunlarının oranı yüzde 17’den yüzde 24’e yükseldi. Ä°lkokul mezunlarının oranı yüzde 54’ten yüzde 43’e, okuma yazma bilmeyenlerin oranı ise yüzde 12’den yüzde 3’e geriledi. Bu göstergeler OECD ve Avrupa BirliÄŸi ortalamalarına yaklaşıyor.

“Türkiye’de neler oluyor?” sorusuna veriyle yanıt

Rapor; Prof. Dr. Mehmet Fatih Aysan editörlüğünde, Alim Arlı, Emine Özmete, Halim BaÅŸ, Hediyetullah Aydeniz, Mehmet Ali Eryurt, Murat Anıl Mercan, Nihat Bulut, Orhan Koçak, Rana Atabay Kuşçu, Åžeyma Ayyıldız ve Yusuf Süha Kulu’nun katkılarıyla hazırlandı. Çalışma, Türkiye’nin karşı karşıya olduÄŸu toplumsal dönüşümleri verilerle anlamayı, tartışmayı ve politika yapıcılarla paylaÅŸmayı amaçlıyor.

#ToplumunGörünümü #Demografi #TürkiyeNüfusu #İlkeVakfı #ToplumsalDeğişim #GeliboluHaber #Eğitimİstatistikleri #Sosyoloji #GelecekProjeksiyonu